Çanakkale

Tarihten bugüne Çanakkale

Çanakkale Orta Doğunun ve Anadolu’nun gözde stratejik bölgelerinden birisidir. Bu sebeple geçmişte pek çok istilalara uğramıştır. Çanakkale merkeze 30 km uzaklıkta bulunan Truva harabeleri en eski yerleşim merkezlerinden biridir. Truva 2 bin sene Anadolu’nun bir kültür merkezi olmuştur. Truva harabeleri 9 yerleşme katına sahiptir.

M.Ö 3200 ile M.S 400 seneleri arasına aittir. M.Ö Akalılar (Akhaia’lalılar) Truva kalesini eline geçiremeyince gemilerine binmişler, kale dibinde ise tahtadan yapılmış büyük bir at bırakmışlardır. Bu atı kale içine alan Truvalılar zafer şenlikleri yaparken bu at içine gizlenen aka askerleri kale kapılarını açarak, gemidekiler şehre saldırmışlerdır. Bu bölgeyi Truvalılar, Akalar, Ispartalılar, M.Ö 6. asırda Persler ve M.Ö 4. asırda Makedonya Kralı İskender işgal etmiştir. İskender M.Ö 334’de Çanakkale boğazın’dan geçmiştir.

İskender ölünce Makedonyalı generaller, Bergama, Pontus bu bölgeye sahip olmak için devamlı mücadele etmişlerdir. Neticede Roma İmparatorluğu bölgeye hakim olmuştur. Roma M.S 395‘te ikiye bölününce bu bölge Doğu Romanın payına düşmüştür. Bu ara Hun Türkleri geçici olarak bu bölgeye sahip olmuş. Hun orduları 668, 672 ve 717 senelerinde büyük donanmaları ile Çanakkale boğazından İstanbul’u kuşatmışlar ve Çanakale’yi üs olarak kullanmışlardır.

Bizans, Latin İtalyan Cumhuriyetleri ortaklaşa bu bölgeye hakim oldular.1071 Malazgirt zaferinde sonra Selçuklular Çanakkale’ye kadar geldiler. Fakat Çanakkale boğazını tam olara ele geçiremediler. 1097’de haçlı seferlerinde İzniki haçlı ordusu işgal edince, Selçuklu’lar Marmara ve Ege Denizi kıyılarından içlere doğru taktik icabıyla çekildiler.1113’te Emir Muhammet ve Emir Monolug emrindeki Türk birlikleri Çanakkale’ye kadar geldilerse de 1147-1149 ikinci haçlı seferi sebebiyle geri çekildiler.Anadolu Selçuklu devletinden ayrılarak bağımsız olan Türk karesi beyliği Çanakkale’yi kesin olarak ele geçirdi. 1345’te Orhangazi zamanında Karesi beyliği Osmanlı devletine katıldı.

”Türkler Avrupa’ya Çanakkale’den geçerek çıktıkları için Osmanlı devletine batının ilk saldırısı buradan yapılmıştır” diye bazı tarihçilerimiz bu konuyu vurgulamaktadır. Şehzade Süleyman Paşa tarafından 1349’da feth edildi . Birinci Murat zamanında 1362’den sonra boğazın bütün kıyılarını Osmanlılar fethettiler.

Tanzimata kadar Gelibolu “Cezair-i bahri sefid”(Akdeniz adaları) ve (kaptanı derya) eyaletinin merkezi idi .Çanakkale Kocaeli, Rodos, on iki ada ,Asya adaları ( midilli , sakız, ve diğer iyonya adaları (korfus, kefalonya ve diğerleri) siklad adaları ve eğriboz adası bağlı idi. Çanakkale’nin şuan ki merkez yapısının Truvayla bir ilgisi yoktur. Çanakkale şehrini Fatih Suttan Mehmet kurmuş ve geliştirmiştir Tanzimattan sonra da Biga bağımsız sancağın merkezi olmuştur. Çanakkale’nin ismi( kale-i sultaniyedir).Cumhuriyet devrinde kendi ismini taşıyan ilin merkezi olmuştur.

İsmin Alınışı
Çanakkale’nin ilk ismi “Troas’tır” sonradan “Hellespont” ismi ile anıldı. Osmanlı devletinin Çanakkale’yi fethinden önce “Dardanellos” denmiştir. Fatih Sultan Mehmet Han Çanakkale’nin Anadolu topraklarında bir kale yaptırdı. Bu şehre “Kale-i sultani adı verildi. Son asırlara kadar bu isimle anılan şehir, kalenin çanağa benzemesi veya çanak-çömlek sanayinin ileri olması il “Çanakkale” ismi ile anılmştır.

Yorum bırakın

Before you post, please prove you are sentient.

what is 7 + 5?