OSMANLI DEVLETİNİN BALKANLARDAKİ İSKAN POLİTİKASI VE MÜBADİLLERİN TEKRAR ANAYURDA DÖNÜŞÜ
(Gürçeşme köyü örneği incelenerek açıklanmıştır.)
“GEÇMİŞİNİ BİLMEYEN MİLLETLER GELECEKLERİNDEN EMİN OLAMAZLAR” sözünden esinlenilerek hazırlanmış bu çalışma köyümüz ve
balkanlardan göç etmiş bir çok insan için her yerde bulunamayacak bir kaynak niteliğindedir. Bu bölümde bulunan göç
hadiselerini herkesin bilmesini ister yaşananlardan ders almasını dilerim. Çalışmalarından dolayı bu genç kardeşimizi kutlar başarılarının devamını dilerim. |
 |
ANAVATANA GERİ GÖÇE ZORLAYAN ETMENLER Osmanlı devletinin Viyana kapılarından başlayan geri çekilişiyle birlikte burada bulunan Müslüman halka
yapılan haksızlıklar halkı canından bezdirmiştir. Ardından Fransa da başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan Milliyetçilik akımıyla birlikte
balkanlardaki çok uluslu yapı zedelenmiştir. Bu tarihlerde her ne kadar anavatana küçük çapta göçler olsada bunun Osmanlı devlet yapısına büyük kaybı olmamıştır.
1877-1878 (93 harbi) Osmanlı-Rus harbinin başlamasıyla, balkanlarda Rusların kışkırtması sonucunda birçok devletçik ortaya çıkmıştır. Bu devletler içlerinde
bulundukları Müslüman, Türk ahaliye çeşitli işkenceler, kadınların ırzına geçme, değerli eşyalarına ve mallarına elkoyma, zorunlu göçe zorlama gibi güçlüklerle
karşı karşıya bırakmışlar, bir kısmınada dinlerini değiştirmek şartıyla zorlada olsa yaşamalarına izin vermişlerdir.
GÖÇÜN BAŞLANGICI Balkanlarda yaşamlarını sürdüremeyeceğini anlayan Müslüman ve Türk halk akın akın anavatana doğru yola çıkmıştır.
O zamanlar bir çok cephede savaş durumunda olan Osmanlı devleti bu zor durumunda göçmenlere kapılarını açmış onların göçünü hızlandırıp,
fazla can ve kaybını azaltmak için hazineden para ayırıp bunlar için gemi ve tren seferleri düzenlemiştir. Anavatana yakın olan halkın
bir kısmıda kendi imkanlarıyla gelmiştir. Bu tarihlerdeki göç esnesında Anadoluya bir milyon sekiz yüz elli binin üzerinde Müslüman ve Türk gelmiş,
bir milyon altı yüz bin de (Rum, Bulgar, Sırp, Romanyalı, Arnavut, Karadağlı) gayrimüslim gönderilmiştir.
Devlet gelen ahaliye yemek verme, barınma ihtiyaçlarını karşılama ve iskanları konusunda bir çok sıkıntıyla karşı karşıya kalmıştır.
Anadoluda bulunan yerli halk ve dünyanın çeşitli yerlerindeki insanlar göçmenlerin bu durumuna acımışlar, camilerde göçmenlere para toplanmış,
birkısım ailelerde göçmenlere yemek vermiş, diğerlerininse Hilali Ahmer (Kızılay) cemiyeti tarafından yemek ihtiyaçları karşılanmıştır.
Yatma ihtiyaçları, kadınlar ve erkekler ayrı camilere dağıtılarak bir süre böyle geçirmeleri sağlanmıştır. İskan işinde ise devlet birçoğunu
geldikleri gibi boşalan gayrimüslim evlerine iskan ettirmiş bir kısmına Anadolunun çeşitli yerlerinde hazine arazilerinden yerler vermiştir.
Göçmenlerin en fazla iskan edildiği iller Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, İzmir, Aydın, Eskişehir, Manisa, ve diğer gayrimüslim ahaliden arınan yerlerdir.
Bu göç olayları Cumhuriyet tarihinde de Atatürk’ün tek millet tek din oluşturalım politikası sürdürülerek günümüze kadar devam etmiştir.
|
